Ruim “meer dan de helft van de langdurig zieken die we onderzochten, kan in werkelijkheid wél werken”. Dat is de verbijsterende conclusie van een overheidsrapport dat jarenlang werd verborgen. Arts-inspecteurs stelden in het steekproefonderzoek vast dat ziekenfondsen te gul waren met uitkeringen. “Er zijn wellicht miljarden verspild, maar niemand mocht dat weten”. Dat blijkt uit onderzoek van HLN.
Het rapport, opgesteld door drie arts-inspecteurs van het Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering (RIZIV), belandde in augustus 2020 op de bureaus van de top. De controleurs hadden eind 2019 een steekproef gedaan bij 290 burgers die net langer dan één jaar ziek waren verklaard en via hun ziekenfonds een uitkering ontvingen.
Bevoegde ministers toen? Maggie De Block (Open Vld/Anders) in de laatste weken van Michel I en hierna huidig minister Frank Vandenbroucke (Vooruit), die recent het nog opnam voor de grote subsidies naar de ziekenfondsen. Die laatste zegt nu, het rapport pas in 2024 ontvangen te hebben, waarna het kennelijk verder verborgen werd gehouden.
“Terreinanalyse wijst uit: 59% onderzochte langdurig zieken in werkelijkheid niet arbeidsongeschikt”
De inspecteurs bestudeerden medische dossiers en onderwierpen de 290 betrokkenen dus aan een onderzoek. En de conclusie was hallucinant: “Uit onze terreinanalyse blijkt dat 59 procent van de onderzochte mensen in werkelijkheid niet arbeidsongeschikt is”, zo staat in het rapport dat HLN kon inlezen ‘via klokkenluiders binnen de overheid’. Bij 172 mensen werd de uitkering meteen stopgezet.
Volgens bronnen binnen de administratie was het rapport “een blamage” voor de ziekenfondsen. Daarom zou het waanzinnige onderzoek in een lade zijn verdwenen. Opvallend: minister van Sociale Zaken Vandenbroucke zou het verslag pas in december 2024 voor het eerst hebben ontvangen. “Natuurlijk til ik hier zwaar aan”, beweert de socialist in HLN, al blijft hij vaag waarom het eerst vier jaar werd verborgen door de diensten, en daarna twee jaar door hemzelf.
De ziekenfondsen zelf hebben “ernstige bedenkingen” bij de methode. CM-voorzitter Luc Van Gorp beweert zo dat de inspecteurs te grof te werk gingen, maar enige zelfkritiek lijkt niet aan de orde. Maar intussen houdt het probleem aan. Bij een recente en andere steekproef uit 2024 bleek opnieuw dat een groot deel van de dossiers na controle niet klopte. Ook toen ontdekte het RIZIV dat een kwart van alle onderzochte invaliden eigenlijk onvoldoende ziek was voor een uitkering. En nog eens een kwart zag zijn arbeidsongeschiktheid ingekort worden.
Lees ook:
Burn-outs en depressies: 43% meer langdurig zieken in vijf jaar tijd
