In het enorme officiële aantal van langdurig zieken in België – 576.643 – zijn niet eens het grote aantal langdurig zieken binnen alle vastbenoemde ambtenaren opgeteld. Nochtans zijn er een half miljoen mensen tewerkgesteld binnen die laatstgenoemde groep: denk aan tal van leerkrachten, agenten en treinconducteurs… Op deze manier is het totale aantal langdurig zieken in België haast zeker groter dan 600.000. Maar een duidelijk antwoord kon HLN niet los wrikken vanwege de vele Belgische en Vlaamse overheidsdiensten.
De reden voor de blinde vlek blijkt historisch. Een zieke werknemer valt na verloop van tijd (na 30 dagen) terug op een ziekenfondsuitkering. Een vastbenoemde ambtenaar niet: die werd altijd volledig doorbetaald zolang er opgespaarde ziektedagen resteerden.
Dat systeem wordt al jaren misbruikt, want werkgevers/overheidsdiensten zetten dan vaak ambtenaren op ‘ziektepensioen’. In dat systeem zaten eind januari 2026 nog 86.911 mensen in. Tel je die groep bij de bekende 576.643, dan kom je zelfs al uit op 663.554 langdurig ‘zieken’. Maar dan nog heb je geen volledig beeld.
Kafka bij elke overheidsdienst
HLN vatte tientallen overheidsdiensten om het ontbrekende cijfer boven water te krijgen. Het resultaat bleek een aaneenschakeling van ontwijkende antwoorden, stiltes en onverenigbare meetmethodes. De politie meldde 291 langdurig zieken, Defensie 119 lopende dossiers — maar hanteert een grens van zes maanden in plaats van één jaar. HR Rail, de personeelsdienst van NMBS en Infrabel, “wenste niet te communiceren” en leverde uiteindelijk enkel mee dat het over “een veertigtal” mensen gaat. De brandweer reageerde gewoonweg niet.
Bij de gewesten is het niet beter. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest koos er in een intern rapport uit 2024 bewust voor om ziektecijfers niet op te nemen, omwille van “zeer gevoelige informatie”. Dat is een bizarre ontwijking die in strijd lijkt met transparante overheidscijfers. De Vlaamse overheid houdt geen cijfers bij voor wie langer dan één jaar afwezig is — enkel wie langer dan dertig dagen ziek is. Voor het Vlaamse onderwijs leverden de beschikbare percentages geen bruikbaar absoluut getal op.
Elke overheidsdienst hanteert dus een eigen berekeningswijze, niemand houdt de cijfers centraal bij, en een totaalbeeld is onmogelijk op te maken. Dat terwijl opeenvolgende regeringen net langdurig zieken als prioritaire doelgroep beschouwen om terug aan het werk te krijgen. Eerder dit jaar werd al duidelijk hoe het RIZIV allerhande cijfers achterhield die duidelijk maken hoeveel langdurig ‘zieken’ frauduleus thuis blijven.
Lees ook:
